Kunstenaar Onbekend

Obelisk, ca. 1740

Landgoed Endegeest

In het noorden van Oegstgeest lag het landgoed Abspoel, oorspronkelijk eigendom van de abdij van Egmond. Op tekeningen van onder anderen Roelant Roghman is te zien dat het bijbehorend huis een coulissekasteel[bron?] was, een omgracht huis met het uiterlijk van een kasteel.[1] Eind 16e eeuw werden de bezittingen van de abdij door de Staten van Holland geconfisqueerd en werd het landgoed verkocht aan Foy van Brouchoven, baljuw, dijkgraaf en rentmeester van Rijnland. Sindsdien was het particulier bezit.

Het geheel werd in 1643 gekocht door de Leidse burgemeester Willem Paedts en in 1685 geërfd door diens gelijknamige kleinzoon, die ook burgemeester was. Willem Paedts jr. (1665-1740) liet het huis verbeteren en vergroten en was waarschijnlijk ook verantwoordelijk voor een nieuwe tuinaanleg en de aanschaf van de obelisk. In de tuin waren een aantal kaarsrechte lanen, waarvan één was gericht op het Groene Kerkje en een ander uitkwam op de obelisk. De driezijdige obelisk uit 1723 toont taferelen uit het leven van de profeet Mozes. De signatuur "VPBIFA° 1723" op het -inmiddels verdwenen- basement, is vermoedelijk van beeldhouwer Jan Pieter van Baurscheidt.[2]

In 1863 werd de bebouwing van Abspoel afgebroken en het landgoed omgevormd tot landbouwgrond. Daniël Theodoor Gevers (1793-1877), oud-minister van Buitenlandse Zaken en eigenaar van kasteel Endegeest, kocht de obelisk en zette hem in de tuin van zijn kasteel.